Marskość wątroby

Marskość wątroby jest stanem, w którym w następstwie uogólnionego uszkodzenia miąższu dochodzi do włóknienia i przemiany prawidłowej architektury narządu, powodując zniszczenie struktury zrazików i naczyń wątroby.  W trakcie niszczenia struktur wątroby dochodzi do pojawienia się objawów upośledzenia funkcji wątroby i/lub nadciśnienia wrotnego.

Etiologia

Najważniejszą przyczyną pojawiania się marskości wątroby jest nadużywanie alkoholu.

Drugą w kolejności jest przewlekłe zapalenie wątroby typu B, typu C i D

Inne:

• autoimmunologiczne zapalenie wątroby
• pierwotna marskość żółciowa
• toksyczne uszkodzenie wątroby (polekowe, chemiczne)
• choroby przemiany materii
• choroby z utrudnieniem odpływu żylnego
• inne

Epidemiologia

W Polsce zapadalność wynosi ok. 200/100 000. Umieralność to ok. 1,5% rocznie.

Objawy

• osłabienie i łatwa męczliwość
• stany podgorączkowe
• brak apetytu
• świąd skóry
• zaburzenia miesiączkowania, zmniejszenie libido
• mogą wystąpić krwawienia z nosa
• powiększony objaw brzucha (czasem kobieta wygląda, jakby była w ciąży) spowodowany wodobrzuszem
• początkowo powiększenie wątroby, w miarę narastania marskości - zmniejszenie
• pajączki wątrobowe,  teleangiektazje,  rumień dłoniowy
• u mężczyzn możliwa utrata owłosienia męskiego
• głowa Meduzy - poszerzone żyły krążenia obocznego w okolicach jamy brzusznej

Badania

Stwierdza się liczne nieprawidłowości ze strony licznych układów, co jest pochodną wypadnięcia funkcji wątroby, odpowiedzialnej nie tylko za detoksykację, ale także biorącej udział w mechanizmach odpornościowych i produkującej liczne czynniki (np. krzepnięcia, albuminy itp.)

Badania laboratoryjne:

• zaburzenia krzepnięcia
• małopłytkowość
• wzrost wartości enzymów wątrobowych AlAT, AspAT, GGTP
• wzrost wartości wskaźników wskazujących na zastój żółci - fosfataza zasadowa, LAP, GGTP,
• w niewyrównanej marskości wzrost poziomu bilirubiny
• zwiększenie stężenia amoniaku
• wzrost wartości globulin typu gamma
• wzrost wartości glikemii (poziomu cukru) we krw
• zaburzenia lipidowe (tłuszczowe) - wzrost wartości trójglicerydów
• w przypadku zaburzenia krążenia krwi (w normalnych warunkach duża ilość krwi przechodzi przez wątrobę, w marskości krew nie ma swobodnego przepływu) - żylaki przełyku i żylaki odbytu - właśnie tymi naczyniami żylnymi krew próbuje ominąć wątrobę. Krwawienie z żylaków przełyku jest jednym z powikłań marskości wątroby.

Badania obrazowe:

Wykonuje się przede wszystkim USG j.brzusznej,  wskazujące na obecność wodobrzusza oraz zmiany w strukturze miąższu wątroby. W przypadku podejrzenia raka wątroby (będącego jednym z powikań marskości wątroby) można wykonać TK (tomografię komputerową) jamy brzusznej celem oceny lokalizacji i wielkości nowotworu.  Badanie histologiczne - po punkcji wątroby - specyficzne zmiany stwierdzane w obrazie mikroskopowym (przede wszystkim cechy włóknienia i zaniku prawidłowego miąższu).

Leczenie

Bezwzględny zakaz picia alkoholu. Odrzucenie wszystkich leków potencjalnie hepatotoksycznych. Dieta pokrywająca zapotrzebowanie na energię i  białko.  W przypadku wywołania choroby przez wirusy, próba eliminacji wirusów.

Dalsze leczenie zależy od powikłań marskości wątroby.

Przy zdekompensowanej marskości (prowadzącej do całkowitego wypadnięcia funkcji wątroby) podstawową formą leczenia jest przeszczep wątroby

Powikłania marskości wątroby

• Wodobrzusze
• Samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej
• Krwawienie z przewodu pokarmowego (przede wszystkim żylaków przełyku)
• Zaburzenia krzepnięcia
• Zaburzenia hormonalne
• Encefalopatia wątrobowa
• Zespół wątrobowo nerkowy
• Zespół wątrobowo-płucny
• Zakrzepica żyły wrotnej
• Rak wątrobowokomórkowy

Przeżywalność w marskości wątroby zależy od bardzo wielu czynników. Opracowano specjalną klasyfikację Childa-Pugha, która pozwala na ocenę stopnia niewydolności wątroby (na podstawie obecności poszczególnych zaburzeń krzepnięcia, produkcji białej, wielkości wodobrzusza itp.). 

Należy zaznaczyć, że u osób pijących, pomimo rozpoznania marskości, przeżywalność powyżej 5 lat wynosi 0%.

Skomentuj artykuł:

Aby skomentować artykuł musisz się zalogować!