Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy

Choroba wrzodowa to okresowe pojawianie się wrzodów trawiennych w żołądku i dwunastnicy. 

Jak wygląda wrzód trawienny?

Jest to ubytek w strukturach żołądka, obejmujący także głębokie warstwy ściany żołądka (w tym mięśniową). Jeżeli ubytek nie obejmuje warstwy mięśniowej (jest płytszy), jest to nadżerka błony śluzowej żołądka. Dookoła ubytku znajduje się stan zapalny i zmiany martwicze.

Epidemiologia

Na chorobę wrzodową choruje 5-10% ludzi. Dwukrotnie częściej chorują mężczyźni.

Przyczyny powstawania

Przyjmuje się, że najczęstszymi przyczynami zachorowań na chorobę wrzodową żołądka są:

  1. zakażenie HP (Helicobacter pylori) - odpowiada za 99% wrzodów dwunastnicy ! i ok. 75% wrzodów żołądka
  2. nadużywanie niesterydowych leków przeciwzapalnych (większość z leków przeciwbólowych reklamownych w TV)

Do rzadszych przyczyn wystapienia choroby wrzodowej należą:

  • nadużywanie leków sterydowych 
  • zespół Zollingera i Ellisona
  • choroba Leśniowskiego - Crona
  • silny stres  (u chorób z urazem wielonarządowym, na oddziałach intensywnej opieki medycznej, po oparzeniach)
  • napromienianie, chemioterapia
  • inne

Objawy

U osób z chorobą wrzodową nie ma jednego zestawu objawów. Poniżej opisane często wzajemnie się wykluczają. Z tego zresztą powodu choroba wrzodowa nie zawsze jest prawidłowo rozpoznawana.

  • Wrzód dwunastnicy - ból lub dyskomfort w nadbrzuszu, pojawiający się ok. 1-3 godzin po posiłkach, w nocy, lub wcześnie rano. Ból ustępuje po zjedzeniu małej ilości pokarmu.
  • Wrzód żołądka - ból zaraz po spożyciu pokarmu.
    U części osób:
  • ból nie występuje w ogóle,
  • ból występuje niezależnie od spożywanego pokarmu.
  • występują nudności i  wymioty

Powikłania

Bardzo często dopiero w momencie wystąpienia powikłań pojawiają się pierwsze objawy choroby wrzodowej żołądka i/lub dwunastnicy.

  • krwawienie z przewodu pokarmowego -nawet u 25% osób z chorobą wrzodową-  pojawiają się krwawe wymioty (fusowate), lub czarne/smoliste stolce
  • pęknięcie wrzodu (perforacja) - stan zagrożenia życia !!! - objawia się nagłym, gwałtownym bólem w nadbrzuszu i wymaga szybkiej reakcji chirurga !
  • zwężenie odźwiernika (uniemożliwiające prawidłowy pasaż pokarmu do jelit) - wymioty, chudnięcie
  • rak żołądka - ok. 3% chorujących na chorobę wrzodową

Rozpoznanie

Bezwzględnie najlepszą metodą służącą wykryciu choroby wrzodowej jest endoskopia (gastroskopia, gastroduodenoskopia). Pozwala ona na:

  • określenie lokalizacji wrzodu
  • określenie ilości wrzodów
  • określenie wielkości owrzodzenia,
  • przy powtórnej endoskopii określenia efektów leczenia
  • pobrania wycinków celem oceny, czy nie jest to proces nowotworowy,
  • pobrania wycinków celem wykonania testu na obecność HP (Helicobacter pylori)

Inne badania (RTG żołądka, obecność wydzielania kwasu solnego (za wyjątkiem podejrzenia zespołu Zollingera Ellisona) nie są już obecnie istotne.

Leczenie

Podstawowe leczenie składa się z dwóch elementów
1. Eradykacja Helicobacer pylori - podanie zestawu antybiotyków i inhibitorów pompy protonowej
2. Wdrożenie odpowiedniego stylu życia:

  • dieta  - regularne spożywanie posiłków, unikanie potraw ostro przyprawionych
  • całkowite zaprzestanie palenia papierosów
  • unikanie części leków - szczególnie niesterydowych leków przeciwzapalnych
  • podawanie inhibitorów pompy protonowej (omeprazol, pantoprazol)

W przypadku niepowodzenia powyższego leczenia lub w przypadku wystąpienia zagrażających życiu powikłań, konieczne może być wykonanie zabiegu chirurgicznego  w postaci:  usunięcia wrzodu lub wykonania wagotomii (usunięcia części nerwów odpowiedzialnych za stymulację wytwarzania soku żołądkowego).

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Polecamy