Czerniak

Etiopatogeneza

Komórki czerniaka powstają z melanocytów (komórki barwnikowe), które ulegają uszkodzeniu i przekształceniu. Ma związek z uszkodzeniami kilku genów, ryzyko jego rozwoju może podnosić wiele czynników, jak choćby promieniowanie słoneczne. Czerniak pojawia się częściej u osób o bardzo jasnej karnacji oraz przy przewlekłym opalaniu , u ludzi posiadających bardzo dużą ilość znamion barwnikowych (powyżej 50) albo znamiona wrodzone, a także u osób, które poddawane były długotrwale ekspozycji na słońce w dzieciństwie. Około 10% czerniaka występuje rodzinnie, nie określono jeszcze jednak dokładnie roli czynników dziedzicznych w jego rozwoju.

Czerniak złośliwy wywołuje w organizmie odpowiedź układu immunologicznego, sporadycznie zdarzają się przypadki samoistnego wyleczenia, a u osób w immunosupresji ( ze stłumionym układem odpornościowym) czerniak zdarza się około 5 razy częściej. Według części specjalistów na rozwój czerniaka mogą mieć wpływ zmiany hormonalne, np. ciąża, okres dojrzewania.

Czerniaki w większości powstają w obrębie atypowych (dysplastycznych) znamion skórnych. Cechami znamion atypowych są:

  • zazwyczaj większa powierzchnia niż zwykłych znamion skórnych ( od 5 do 15 mm)
  • nieregularne obrysy
  • niejednolita barwa ( brunatne z innymi odcieniami brązu, brunatne z różowym, różowe, czarno- szare)
  • płaskie, o powierzchni wybrukowanej lub o kształcie sadzonego jajka ( wyniosłe w części środkowej)
  • ich brzegi przechodzą do skóry niezmienionej bez ostrego odgraniczenia

Znamiona atypowe mogą być umiejscowione zarówno na skórze odsłoniętej jak i osłoniętej. Czerniak powstaje częściej w zakresie znamion wystawionych na promieniowanie słońca.Na ogół ma kilkuletni przebieg, zwłaszcza u osób starszych. O rozwoju czerniaka w zmianie barwnikowej świadczy jego powiększenie, zmiana zabarwienia, obwódka zapalna wokół znamienia, ogniska rozpadu na powierzchni. Czerniak guzkowy, rozwijający się w formie szybko rosnącego, wrzodziejącego guzka, głównie na głowie, karku i plecach, rozwija się nieco szybciej- od kilku miesięcy do 2 lat.

Najcięższą postacią czerniaka jest czerniak bezbarwnikowy, którego komórki nie zawierają barwnika wcale lub mają jedynie niewielkie jego ilości, co świadczy o mniejszym ich zróżnicowaniu.

Czerniak złośliwy to nowotwór szybko dający przerzuty. Do skóry otaczającej przerzuca się drogą naczyń krwionośnych i chłonnych, daje przerzuty do węzłów chłonnych i narządów wewnętrznych.

Rozpoznanie i leczenie

Przy podejrzeniu czerniaka ( na podstawie wyglądu znamienia lub guzka) wycina się go w całości z marginesem skóry zdrowej i uzyskany materiał poddaje badaniu histopatologiocznemu. Ocenę złośliwości przeprowadza się na podstawie odmiany ( istnieje ich cztery) czerniaka,  głębokości naciekania skóry oraz owrzodzenia powierzchni i umiejscowienia. W części przypadków usuwa się również okoliczne węzły chłonne. W leczeniu czerniaka stosuje się dodatkowo chemioterapię, w fazie badań pozostaje leczenie genowe oraz pobudzanie układu odpornościowego do walki z nowotworem.

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Polecamy