Ospa wietrzna Wiatrówka

Etiologia i drogi przenoszenia

Ospa wietrzna wywoływana jest przez wirus ospy wietrznej i półpaśca (VZV).  Z górnych dróg oddechowych lub spojówek wirus wnika do węzłów chłonnych, następnie do wątroby i śledziony, gdzie się namnaża. Wydostaje się wówczas do krwi i zakaża tkanki, w tym nabłonek skóry i błon śluzowych. Po chorobie wirus ulega utajeniu w komórkach nerwowych zwojów korzeni grzbietowych i po latach może ulec reaktywacji, dając objawy półpaśca.

Wirus atakuje jedynie ludzi, zakażają głównie chorzy na ospę wietrzną, rzadziej można zarazić się od osoby z półpaścem. Wirus przenosi się droga kropelkową lub kontakt bezpośredni z chorym, przedostaje się również przez łożysko od chorej matki do płodu.

Okres wylęgania choroby to 10-21 dni. Dla noworodków i niemowląt jest krótszy, natomiast przy stłumieniu układu odpornościowego (immunosupresja) , np. w wyniku leczenia przeciwnowotworowego, może wynosić ponad miesiąc. Zakaźność jest szczególnie duża od 48 godzin przed wystąpieniem pęcherzyków na skórze aż do czasu pokrycia strupem ostatnich zmian skórnych ( około 9 dni)

Objawy

Objawy zwiastunowe (pojawiają się na około 2 dni przed wystąpieniem zmian skórnych):

  • gorączka lub stan podgorączkowy
  • uczucie rozbicia
  • złe samopoczucie
  • bóle głowy
  • bóle mięśni
  • ból gardła
  • katar
  • ból brzucha, czasem biegunka

Następnie rozwija się swędząca osutka na skórze całego ciała, począwszy od głowy wraz ze skórą owłosioną, następnie na tułowiu i kończynach górnych, potem dolnych. Zmiany najpierw mają charakter plamek, następnie grudek na rumieniowym podłożu, wreszcie tworzą się pęcherzyki, wypełnione płynem, który z czasem mętnieje. Po 3 dniach powstają krostki, które przysychając formują strupki po kolejnych 3 dniach. Strupki odpadają, przejściowo pozostawiając drobne blizny. W ciągu pierwszych 3-4 dni pojawia się kilka rzutów wykwitów, na skórze można więc obserwować wykwity w różnej fazie dojrzewania. Nasilenie zmian może być różne, mogą one pojawiać się również w jamie ustnej i gardle, na błonach śluzowych narządów płciowych, na spojówkach i rogówce oka.

Szczególnie łagodny przebieg ma ospa wietrzna u osób szczepionych- bez gorączki, zwykle bez pęcherzyków, na skórze pojawiają się zmiany jak po ukąszeniach owadów.

Ospa wietrzna wrodzona w pierwszych dwóch trymestrach ciąży może prowadzić do rozwoju zespołu ospy wrodzonej ( zniekształcenia kończyn, głębokie blizny, wodogłowie, małogłowie, zapalenia błony naczyniowej i siatkówki, katarakta) lub do obumarcia płodu. Zakażenie matki po 20 tygodniu ciąży nie powoduje ospy wietrznej u dziecka, ale może pojawić się u niego półpasiec. W przypadku zmian skórnych w przebiegu ospy wietrznej, które pojawiły się u kobiety w okresie do 5 dni przed porodem albo w ciągu 48 h po porodzie, u dziecka może rozwinąć się bardzo ciężka postać ospy wietrznej, zapalenie płuc i zapalenie wątroby.

Powikłania

Do powikłań ospy wietrznej należą:

  • zakażenie bakteryjne zmian skórnych
  • apalenie płuc ospowe lub bakteryjne
  • zapalenie móżdżku
  • zapalenie mózgu i opon mózgowo- rdzeniowych
  • zapalenie stawów
  • zapalenie nerek
  • zapalenie mięśnia serca

Rozpoznanie

Ospę wietrzną rozpoznaje się zwykle na podstawie wywiadu ( kontakt z chorym na ospę wietrzną), objawów i charakterystycznych zmian skórnych. W szczególnych przypadkach, np. w ciąży lub u osób w immunosupresji, do potwierdzenia zakażenia mogą być konieczne izolacja wirusa z płynu pęcherzyka lub wykazanie fragmentów wirusa w komórkach naskórka.

Leczenie

U dzieci o prawidłowej odporności przy łagodnym przebiegu choroby stosuje się leki objawowe- przeciwświądowe, przeciwgorączkowe, ewentualnie przeciwbólowe, codzienne kąpiele z delikatnym osuszaniem skóry. W przypadkach o ciężkim przebiegu lub przy powikłaniach konieczne jest zastosowanie acyklowiru.
Po chorobie pozostaje odporność na ospę wietrzną  na całe życie.

Zapobieganie

Podstawową metodą są szczepienia ochronne. Szczepionka zawiera żywe, osłabione wirusy. Podstawowe szczepienie obejmuje dwie dawki podskórnie lub domięśniowo w odstępie 6-8 tygodni.
W szczególnych przypadkach ( noworodni matek, które zachorowały między 5 dniem przed porodem a 2 dniem po porodzie, osoby o upośledzonej odporności ,nieszczepione lub te, które nie chorowały, a miały kontakt z chorym na ospą wietrzną).
Chorych na ospę wietrzną izoluje się do czasu przyschnięcia wykwitów skórnych.

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Polecamy