Mononukleoza zakaźna

Definicja i etiopatogeneza

Mononukleoza zakaźna to schorzenie o ostrym przebiegu wywołane zakażeniem wirusem Epsteina i Barr (EBV), należącym do tej samej rodziny co wirus opryszczki. Wirus ten dostaje sie do komórek nabłonkowych gardła, zakaża limfocyty B (rodzaj komórek odpornościowych) i wraz z nimi rozprzestrzenia się po organiźmie. Wirus pozostaje przewlekle w limfocytach i komórkach nabłonka jamy ustnej.
Jedyny rezerwuar wirusa stanowią ludzie. Źródłem zakażenia jest zakażony lub chory człowiek, wirus znajduje się w ślinie i najczęściej do zarażenia dochodzi w czasie pocałunku, pzez dzielenie się kęsami pokarmu, picie z jednej szklanki lub butelki. Rzadko do zakażenia może dojść w czasie przetoczenia preparatów krwi, przy przeszczepie szpiku lub innych narządów.
Mononukleoza zakaźna wylęga się przez 30-50 dni, chory jest zakaźny przez około 4-6 miesięcy (zakaźność niewielka, do zakażenia konieczny kontakt ze śliną chorego).

Objawy

Mononukleoza zakaźna często przebiega bezobjawowo. W przypadku objawowej choroby pojawiają się:

  • objawy grypopodobne trwające przez 1-2 tygodnie
  • ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych - silny ból gardła, gorączka do 40 C, ból przy połykaniu, zaczerwienienie gardła, powiększenie migdałków z obecnością charakerystycznego wysięku, czasem wybroczyny na podniebieniu
  • obrzęk powiek, nasady nosa, łuków rwiowych- najczęściej u dzieci
  • powiekszenie węzłów chłonnych- uogólnione zwykl u dzieci, u starszych najczęściej szyjne i podżuchwowe, rzadziej pachowe i pachwinowe.Węzły są tkliwe, ruchome, często z obrzękiem skóry ponad węzłem. Powiększenie węzłów może utrzymywać się nawet przez kilka miesięcy
  • powiększenie śledziony - zwykle ustępuje w ciągu 7-10 dni
  • zapalenie wątroby
  • wysypka skórna- drobne plamki i grudki, czasem rumień wielopostaciowy lub guzowaty.
  • Charakterystyczne jest, że u chorych z mononukleozą zakaźną po podaniu amoksycyliny lub ampicyliny (antybiotyki z grupy penicylin) po 7-10 dniach pojawia się swędząca wysypka.
  • Bóle głowy
  • bóle brzucha, nudności
  • osłabienie, łatwe męczenie się, czasem tzw. zespół przewlekłego zmęczenia

Rozpoznanie

Mononukleozę zakaźną podejrzewa się przy przewlekającym się zapaleniu gardła opornym na leczenie, zwłaszca przy wspólistniejącym powiększeniu węzłów chłonnych i śledziony oraz wysypce pojawiającej się po zastosowaniu antybiotyku z grupy penicylin.
Wykonuje się morfologię krwi, badania przeciwciał przeciw EBV, ewentulanie badanie obecności DNA wirusa.

Leczenie

Zwykle nie stosuje się leków przeciwwirusowych. Gancyklowir lub acyklowir podaje się jedynie w szczególnych przypadkach. W razie konieczności stosuje sie leki przeciwzapalne i przeciwbólowe, przeciwgorączkowe. Przy dużym obrzęku gardła i migdałków albo nasilonej wysypki po zastosowaniu antybiotyku konieczne bywa zastosowanie glikokortykosteroidów.
Choroba zwykle ustępuje samiostnie, choś część objawów może utrzymywać się miesiącami. Powikłania zdarzają się rzadko.

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Polecamy