Duszność

Duszność to uczucie braku powietrza, trudności w oddychaniu, wysiłku przy oddychaniu. Może występować przy wysiłku lub także w spoczynku, być ostra, nawracająca lub przewlekła., zmieniać się w zależności od pozycji ciała ( np. nasilać w pozycji leżącej). Może być dusznością wdechową lub wydechową.

Przyczyny duszności

Duszność może pojawić się na skutek:

  • niedotlenienia tkanek- zmniejszenia ilości tlenu dostarczanego z krwią do tkanek: niewydolność serca, wstrząs (zapaść), anemia, zatrucie tlenkiem węgla
  • zmniejszenia sprężystości płuc i ich podatności na rozciąganie, zmian śródmiąższowych płuc, chorób opłucnej: astma oskrzelowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, gruźlica płuc, zapalenie płuc, zatorowość płucna
  • osłabienie mięśni oddechowych ( głównie schorzenia neurologiczne): przełom miasteniczny, zespół Guillaina i Barrego
  • pobudzenia ośrodka regulującego oddychanie: zatrucie toksynami wewnątrzustrojowymi, niewydolność wątroby lub nerek, zatrucie salicylanami, nadczynność tarczycy, niepokój, ból, duży wysiłek fizyczny

Duszność ostra może pojawiać się i narastać w różnym tempie. Przyczyną nagle występującej duszności, połączonej w wielu przypadkach z bólem w klatce piersiowej jest odma opłucnowa, obecność ciała obcego w oskrzelach, zawał mięśnia serca, zatorowość płucna. Duszność narastająca w ciągu kilku godzin może pojawiać się w napadzie astmy oskrzelowej, ostrej niewydolności serca i obrzęku płuc- także w zawale. Jeśli duszność nasila się od kilku godzin do kilku dni, to jej przyczyna może być zapalenie płuc lub zaostrzenie przewlekłej niewydolności serca – w tym ostatnim przypadku zwykle pojawiają się również obrzęki kończyn dolnych.

Przyczyną ostrej duszności może być także hiperwentylacja. Jest to stan wzmożonego oddychania z głębokimi oddechami i wzdychaniem, pojawiają się kołatania serca, zawroty głowy, mrowienia i drętwienia kończyn i okolicy ust. Przyczyną hiperwentylacji są w większości przypadków zaburzenia nerwicowe i lękowe.

Duszność przewlekła
Przewlekła duszność początkowo dotyczy wysiłku fizycznego- od większego po niewielki, np. chodzenie. Z czasem utrzymuje się również w spoczynku. Pojawia się w :

  • przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc
  • rozedmie płuc
  • przewlekłym zapaleniu oskrzeli
  • rozstrzeniach oskrzeli
  • przewlekłej niewydolności serca
  • nowotworach płuc
  • chorobach śródmiąższowych płuc
  • przewlekłej anemii

Duszności w zależności od jej przyczyny towarzyszyć mogą:

  • świst przy wdechu ( stridor)- przy aspiracji ciała obcego, obrzęku lub guzie krtani czy tchawicy
  • świst przy wydechu - przewlekłą obturacyjna choroba płuc, astma oskrzelowa, niewydolność serca, rozstrzenie oskrzeli
  • wykrztuszanie plwociny- zapalenie płuc, rozstrzenie oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc i przewlekłe zapalenie oskrzeli
  • krwioplucie- nowotwór płuca, gruźlica, zatorowość płucna, układowe zapalenia naczyń ( np. ziarniniak Wegenera)
  • ból za mostkiem- zawał serca lub dławica piersiowa, zatorowość płucna, tętniak rozwarstwiający aorty, tamponada serca- obecność dużej ilości płynu lub krwi w worku osierdziowym otaczającym serce

Diagnostyka duszności

W pierwszej kolejności bada się chorego- ocenia się oddech, ciśnienie tętnicze, tętno, osłuchuje płuca i serce, poszukuje ewentualnych obrzęków. Dalsza diagnostyka zależy od stopnia duszności i podejrzewanej przyczyny. Wykonuje się m.in.:

  • pomiar wysycenia krwi tlenem za pomocą pulsoksymetru lub gazometrię
  • podstawowe badania laboratoryjne
  • konsultację laryngologiczną
  • rtg klatki piersiowej
  • EKG
  • USG serca
  • Tomografie komputerową lub angio TK klatki piersiowej 
  • Poziom hemoglobiny tlenkowęglowej lub innych patologicznych hemoglobin przy podejrzeniu zatrucia

Leczenie

Leczenie zależy od przyczyny duszności. Dusznośc pochodzenia oskrzelowego czy płucnego leczy się m.in. podaniem glikokortykosteroidów, leków rozszerzających oskrzela, tlenu. Duszność pochodzenia sercowego leczy się preparatami moczopędnymi, wspomagającymi pracę serca, tlenoterapią.

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Skomentuj artykuł:

Aby skomentować artykuł musisz się zalogować!

Polecamy
Ostatnio na forum
Twoje konto