Elektrolity Sód Potas Magnez Wapń

Zdrowy organizm szybko radzi sobie z przejściowymi zaburzeniami elektrolitowymi (najczęściej niedoborami), wywołanymi choćby wymiotami lub biegunką. Głębsze nieprawidłowości stężeń elektrolitów mogą jednak wywołać osłabienie, zaburzenia rytmu serca, drżenia mięśni, objawy neurologiczne i wiele innych. Zazwyczaj rutynowo oznacza się stężenie sodu (Na+) i potasu (K+) w surowicy, choć badania mogą być poszerzone w zależności od zgłaszanych przez pacjenta objawów np. o pomiar poziomu wapnia (Ca 2+) czy magnezu (Mg 2+).

Potas, K

Stan niedoboru potasu - hipokaliemia (stężenie w surowicy poniżej 3,7 mEq/l), może być wywołany błahym zapaleniem żołądka i jelit w przebiegu zatrucia pokarmowego, objawiającym się ostrymi wymiotami i biegunką, jego przyczyną może być jednak również biegunka przewlekła (np. po operacjach przewodu pokarmowego, we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, chorobie Leśniowskiego-Cohna), przewlekłe wymioty, nadużywanie środków przeczyszczających, nadmierna utratą potasu z moczem w przypadku uszkodzenia nerek lub zaburzenia w ich funkcjonowaniu wywołanego przyjmowaniem leków (preparaty moczopędne), działaniem hormonów lub innych czynników.

Z kolei hiperkaliemia, stan podwyższonego stężenia potasu w surowicy (powyżej 5,5 mEq/l) ma najczęściej swoje źródło w zaburzonym wydalaniu przez nerki (ostra i przewlekła niewydolność nerek, nerkowa kwasica cewkowa). Hiperkaliemię mogą również wywołać zaburzenia hormonalne np. w niedoczynności kory nadnerczy oraz ciężkie odwodnienie. Stosunkowo częstym jej powodem jest także przyjmowanie leków zwiększających stężenie potasu we krwi, jak niektóre substancje stosowane w nadciśnieniu tętniczym i niewydolności krążenia, zwłaszcza w połączeniu z doustnym przyjmowaniem preparatu potasu (dotyczy szczególnie osób starszych).

Sód, Na

Zbyt niski poziom sodu w surowicy (hiponatremia, stężenie poniżej 135 mEq/l) może być wywołany dużym ograniczeniem ilości soli kuchennej w diecie, wysokim poziomem cholesterolu w surowicy, przewlekłą niewydolnością krążenia, marskością wątroby, zaburzeniami pracy nerek, niedoczynnością tarczycy czy nadczynnością kory nadnerczy oraz działaniem leków , zwłaszcza moczopędnych. Niepokojące objawy pojawiają się późno, przy znacznie obniżonym poziomie sodu, są to : osłabienie, bóle głowy, nudności, brak łaknienia, zaburzenia orientacji..

Hipernatremia
(stężenie sodu powyżej 145 mEq/l) może być z kolei spowodowana odwodnieniem ( stany gorączkowe, nadmierne poty, wymioty, biegunki), nadmierną podażą sodu lub zaburzeniami funkcji nerek, a także ośrodkowego układu nerwowego (upośledzenie odczuwania pragnienia).

Wapń, Ca

Norma dla stężenia wapnia całkowitego w ustroju wynosi 2,1- 2,6 mmol/l. Jest to pierwiastek niezbędny w procesie tworzenia kości oraz dla czynności układu nerwowo-mięśniowego.

Hiperkalcemia (stężenie wapnia powyżej normy) w większości przypadków spowodowana jest pierwotną nadczynnością przytarczyc lub chorobą nowotworową, u większości chorych nie daje objawów (częściej w tych wypadkach występuje kamica nerkowa, osteopenia oraz choroba wrzodowa żołądka).

Hipokalcemia (poziom poniżej normy) może być spowodowana niewydolnością nerek, niedoczynnością przytarczyc (najczęściej po zabiegu usunięcia tarczycy), niedoborem witaminy D, ostrym zapaleniem trzustki a także nadużyciem alkoholu lub pozostawaniem pod wpływem długotrwałego stresu. Mogą ją wywołać także niektóre leki, np. glikokortykosteroidy, ketokonazol, leki wziewne stosowane w astmie oskrzelowej- formoterol, salbutamol.

Magnez, Mg

Magnez odgrywa ważną rolę w regulacji czynności nerwowo-mięśniowych. Stężenia magnezu w surowicy mają ograniczoną wartość diagnostyczną, ze względu na to, że ogromna większość tego pierwiastka występuje wewnątrz komórek.

Hipermagnezemia
(stężenie powyżej 1,1 mmol/l) jest bardzo rzadkim stanem, znacznie częściej mamy do czynienia z hipomagnezemią (poziom poniżej 0,65 mmol/l). Pojawia się ona przy niedożywieniu, zaburzeniach wchłaniania, towarzyszy alkoholizmowi i odstawieniu alkoholu (nawet po krótkim ale intensywnym użyciu), skłonność do hipomagnezemii mają także osoby poddane długotrwałemu stresowi oraz wysiłkowi fizycznemu.

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Skomentuj artykuł:

Aby skomentować artykuł musisz się zalogować!

Polecamy
Ostatnio na forum
Twoje konto