Zatrucie tlenkiem węgla czadem CO

Zatrucie tlenkiem węgla (czadem, CO)

Tlenek węgla, inaczej czad, powstaje przy niepełnym spalaniu gazu ziemnego a także propanu lub butanu z butli, węgla, koksu i nafty. Do niepełnego spalania dochodzi w przypadku wad palników w piecykach gazowych, wad pieców węglowych i przewodów kominowych, zwłaszcza w źle wietrzonych pomieszczeniach. Do zatrucia czadem może również dojść przy niepełnym spalaniu drewna w kominku.

Tlenek węgla ma ogromną łatwość wiązania się z hemoglobiną, która w normalnych warunkach przenosi w organizmie tlen. Po połączeniu z czadem powstaje karboksyhemoglobina, nie niosąca tlenu. Im więcej karboskyhemoglobiny, tym bardziej niedotlenione są tkanki organizmu. Tlenek węgla powoduje również powstawanie wolnych rodników w komórkach. Rodniki te uszkadzają błony komórek, doprowadzając do ich obumierania.

Tlenek węgla wchłaniany jest przez płuca.

Objawy zatrucia tlenkiem węgla (czadem)

  • ból głowy (najczęściej)
  • zawroty głowy
  • wymioty, nudności
  • zaburzenia równowagi
  • dezorientacja
  • zmęczenie, osłabienie
  • przyspieszenie akcji serca, arytmie
  • bladość skóry
  • obniżenie ciśnienia tętniczego
  • możliwy ból w klatce piersiowej, u osób z chorobami serca może dojść do zawału mięśnia sercowego
    drgawki
  • zaburzenia świadomości do śpiączki włącznie

Diagnostyka zatrucia tlenkiem węgla (czadem)

Przy podejrzeniu zatrucia tlenkiem węgla wykonuje się badanie stężenia karboksyhemoglobiny we krwi, podstawowe badania laboratoryjne, EKG. U osób, które skarżą się na ból w klatce piersiowej trzeba wykluczyć zawał serca - markery zawału oznacza się we krwi. Ocenia się stan świadomości i czynności układu nerwowego.

Leczenie zatrucia tlenkiem węgla (czadem)

W przypadku zatrucia czadem ważne jest przede wszystkim jak najszybsze usunięcie chorego ze skażonego miejsca , przewietrzenie pomieszczeń, zamknięcie dopływu gazu, wygaszenie pieca itp. Zatrutego należy wynieść z pomieszczenia, w przypadku utraty przytomności ułożyć w pozycji bezpiecznej - ułożenie na boku tak, żeby mógł swobodnie oddychać, bez zapadania się języka (wcześniej należy sprawdzić , czy chory oddycha, jeśli umiemy, zbadać tętno - w razie braku oddechu i tętna uciskać klatkę piersiową z częstością 100/min), chronić przed wyziębieniem, wezwać Pogotowie Ratunkowe.

W leczeniu szpitalnym stosuje się 100% tlen, przyspieszający eliminacje tlenku węgla z organizmu. U ciężko zatrutych oddychanie tlenem odbywa się w komorze hiperbarycznej, u lżej zatrutych przez maskę twarzową. Monitoruje się czynności życiowe i wyrównuje ewentualne zaburzenia.

Powikłania zatrucia tlenkiem węgla (czadem)

U około 1/3 chorych po poważnym zatruciu dochodzi do opóźnionego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Jego objawami są:

  • zmiana osobowości
  • zaburzenia pamięci
  • obniżenie sprawności ruchowej
  • czasem niedowłady, porażenia, zaburzenia widzenia, zaburzenia mowy

Objawy te pojawiają się zazwyczaj około 20 dni po narażeniu na czad.
U osób zatrutych, nawet dotychczas zdrowych,  może dojść do uszkodzenia mięśnia serca na skutek jego niedokrwienia (do zawału serca włącznie).

Zapobieganie zatruciu tlenkiem węgla (czadem)

W zapobieganiu zatruciu tlenkiem węgla naczelną rolę odgrywa właściwy montaż pieców, palników, butli itd., spełnianie wymogów dotyczących przewodów kominowych i regularna kontrola sprzętu (w tym kominiarska) oraz właściwa wentylacja pomieszczeń. Wskazane jest montowanie czujników stężenia CO w ogrzewanych pomieszczeniach.

 

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Polecamy