Jaskra

Jaskrą (glaucoma) nazywamy zespół schorzeń prowadzących do postępującego uszkodzenia nerwu wzrokowego, często ze wzmożonym ciśnieniem wewnątrz gałki ocznej. Zmiany powstałe w jaskrze są nieodwracalne, prowadząc do ubytków pola widzenia, a w niektórych przypadkach do ślepoty.

Uszkodzenie nerwu wzrokowego dotyczy jego tarczy, mieszczącej się w dnie oka. Dochodzi do zaników włókien nerwowych, co widoczne jest jako powiększenie zagłębienia tarczy, pojawia się zanik naczyniówki i siatkówki wokół tarczy nerwu wzrokowego.

Górną granicę normy ciśnienia wewnątrzgałkowego stanowi 21 mmHg. Podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe jest czynnikiem ryzyka jaskry. Dodatkowymi czynnikami ryzyka są:

  • jaskra w rodzinie
  • podeszły wiek
  • nadciśnienie tętnicze
  • niskie ciśnienie tętnicze, zwłaszcza w nocy
  • stan po zawałach, udarach
  • cukrzyca
  • tendencje do skurczu naczyń- migrena, objaw Raynauda
  • zaawansowana krótkowzroczność
  • stan po urazie oka

Objawy jaskry

Uszkodzenie pola widzenia- wyróżnia się trzy stadia:

  • stadium I- powiększenie plamki ślepej, następnie mroczki w dolnej części pola widzenia, które z czasem łączą się w łukowaty mroczek Bjerruma
  • stadium II- zacieśnianie się pola widzenia od strony nosowej w ćwiartce górnej lub dolnej („schodek")
  • stadium III - zwężenie pola widzenia w zakresie obu ćwiartek od strony nosa. W konsekwencji, po połączeniu się tego ubytku z łukowatym mroczkiem pozostaje jedynie  wyspa widzenia centralnego i druga od strony skroniowej.

Wyróżniamy następujące postacie jaskry:

  • jaskra prosta
  • jaskra z normalnym ciśnieniem wewnątrzgałkowym
  • jaskra z otwartym kątem przesączania
  • jaskra z zamkniętym kątem przesączania
  • jaskra barwnikowa
  • jaskra wtórna
  • ostra jaskra

W przypadku przymykania się kąta przesączania płynu wewnątrzgałkowego pomiędzy przednią a tylną komorą oka wzrasta ciśnienie wewnątrzgałkowe. Pojawiają się objawy jaskry podostrej- tęczowe koła w polu widzenia, pogorszenie wzroku, objawy mogą okresowo mijać. W ostrym napadzie jaskry, przy nagłym zamknięciu kąta przesączania pojawiają się:

  • tęczowe koła w polu widzenia
  • silny ból oka i głowy
  • zaczerwienienie oka
  • poszerzenie źrenicy, która słabo reaguje na światło
  • twardośc gałki ocznej przy dotyku
  • nudności, wymioty
  • zwolnienie akcji serca, obfite poty

Diagnostyka

Diagnostykę jaskry przeprowadza okulista. Wykonuje się:

  • badanie ostrości wzroku
  • badanie pola widzenia
  • badanie ciśnienia śródgałkowego
  • badanie dna oka
  • gonioskopia- badanie kąta przesączania

W grupach zwiększonego ryzyka badania profilaktyczne należy przeprowadzać co 6-12 miesięcy

Leczenie

Ostry atak jaskry wymaga szybkiej interwencji i odblokowania kąta przesączania. Podaje się inhibitory anhydrazy węglanowej ( acetazolamid) i beta- blokery (timolol)zmniejszające produkcję cieczy wodnistej w oku, leki zmniejszające uwodnienie oka- mannitol,  kortykosteroidy, α2-mimetyki (apraklonidyna i brimonidyna), analogi prostaglandyn ( np. latanoprost), pilokarpinę zmniejszającą napięcie mięśni. Tę ostatnią podaje się dopiero po zastosowaniu leków zmniejszających wydzielanie cieczy wodnistej oka. Jeśli leczenie zachowawcze nie przynosi efektu należy wykonać pilny zabieg operacyjny.

W leczeniu operacyjnym jaskry stosuje się najczęściej trabekulektomię i irydektomię oraz goniotomię, można stosować fotokoagulację. Irydotomię lub trabekuloplastykę można wykonywać z użyciem lasera

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Polecamy