Zespół stresu pourazowego

Definicja

Zespół stresu pourazowego (PTSD- posttraumatic stress disorder) to zespół przewlekłych objawów emocjonalnych i zaburzeń zachowania, pojawiający się po narażeniu na traumatyczne wydarzenie bądź w charakterze uczestnika, bądź obserwatora (np. wypadek komunikacyjny, powódź i inne klęski żywiołowe). Wydarzenie to staje się źródłem lęku, wywołuje poczucie bezradności.

Istnieją osoby predysponowane do wystąpienia tego zespołu. Są to ludzie narażeni wielokrotnie na utratę, z problemami w rodzinie , z zaburzeniami psychicznymi. Silny stresor może jednak wywołać zespół stresu pourazowego nawet u osób bez predyspozycji.

Objawy zespołu stresu pourazowego

Wyróżnia się trzy kategorie symptomów:

  • nawracanie do  wydarzenia, ponowne jego przeżywanie
  • unikanie sytuacji i czynników przypominających o wydarzeniu
  • zwiększona pobudliwość, „paraliż" emocji

Pojawiają się koszmary senne, w których osoba przeżywa na nowo traumatyczne wydarzenie, oraz tzw. flashbacki - nagłe przypomnienia przeżytej sytuacji w okolicznościach w jakiś sposób kojarzących się z traumą. Może pojawić się wypieranie i zaprzeczanie wydarzeniu oraz odrętwienie psychiczne, depresja.

U dzieci dodatkowo może pojawić się lęk przed rozdzieleniem z rodzicami, rozwijają się nowe, towarzyszące lęki.  Stosunkowo często w zabawach pojawia się odgrywanie przeżytego doświadczenia. Dzieci wykazują zwiększoną pobudliwość, głównie w postaci zaburzeń snu, co pogarsza ich funkcjonowanie i zdolność koncentracji i uczenia się. Często wracają do zachowań charakterystycznych dla młodszego wieku.

Zarówno u dzieci jak i u dorosłych mogą pojawić się objawy somatyczne, np. bóle głowy, bóle brzucha.

U wielu ludzi, którzy przeżyli traumę rozwija się przewlekły pesymizm, brak nadziei na przyszłość.

Rozpoznanie

Zespół stresu pourazowego należy podejrzewać u osoby, której zachowanie zmieniło się nagle po dramatycznym wydarzeniu i zmiana ta jest długotrwała. Ocenia się objawy intelektualne, emocje, zachowanie, biorąc pod uwagę czynniki społeczne i rodzinne. Oceny takiej powinien dokonać psychiatra lub psycholog.

Leczenie

Podstawą leczenia jest psychoterapia. Istnieją różne strategie i cele terapii - eksploracja dramatycznego wydarzenia (przypominanie sobie i opisywanie traumy), wzmacnianie zdolności radzenia sobie ze stresem, zrozumienie czynników wyzwalających objawy zespołu, praca nad zmniejszaniem lęków związanych z urazem i wiele innych.

Jeśli konieczne jest stosowanie leków, zazwyczaj są to preparaty przeciwdepresyjne z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Podaje się je przy dużym nasileniu objawów, poważnie zakłócających funkcjonowanie chorego.

Bardzo ważna w terapii jest szybkie jej rozpoczęcie po traumie oraz terapia całych rodzin mająca uczyć wspierania chorego przez bliskich.

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Polecamy