Odma opłucnowa

Definicja

Odma opłucnowa to obecność powietrza w jamie opłucnej. Opłucna jest błoną pokrywającą płuca oraz wewnętrzną ścianę klatki piersiowej (blaszka trzewna i ścienna). Pomiędzy jej blaszkami mamy jamę opłucnej , w której prawidłowo nie ma powietrza, może natomiast zawierać niewielką ilość płynu. Do odmy dochodzi w wyniku przerwania którejś z blaszek opłucnej w wyniku uszkodzenia ściany klatki piersiowej ub płuc. Przedostające się do jamy opłucnej powietrze wywiera nacisk na płuco, które ulega zapadnięciu, co pogarsza znacznie wydolność oddychania.

Podział

Odmę dzielimy ze względu na:

Przyczynę:

  • odma samoistna- powstaje w wyniku pęknięcia pęcherzyków płucnych położonych od opłucną lub pęknięcia pęcherza rozedmowego ( pęcherze powstające w przebiegu rozedmy płuc). Może mieć charakter pierwotny ( dotyczy wówczas osoby wcześniej zdrowej) lub wtórny ( w chorobach oskrzeli i płuc, np. przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, gruźlicy, raku płuca)
  • pourazowa- po urazie klatki piersiowej
  • jatrogenna- wywołana działaniami związanymi z leczeniem- po nakłuciu jamy opłucnej w celu usunięcia płynu, po założeniu cewnika do dużej żyły ( żyła podobojczykowa, szyjna wewnętrzna), w czasie prowadzenia oddechu sztucznego z respiratora

Mechanizm powstania:

  • zamknięta - powietrze dostaje się do jamy opłucnej jednorazowo w ograniczonej ilości, może ulec samoistnemu wchłonięciu
  • otwarta- po przerwaniu opłucnej istnieje stały otwór dla powietrza, które dostaje się przez niego do jamy opłucnej i następnie ta samą drogą się z niej wydostaje
  • prężna- otwór przepuszcza powietrze tylko do jamy opłucnej, nie wypuszczając go z powrotem, ilość powietrza stale rośnie, jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia, wymagający natychmiastowej pomocy medycznej

Objawy odmy opłucnowej

  • kłujący ból w klatce piersiowej, nasilający się w czasie głębokiego wdechu
  • duszność
  • kaszel
  • czasem krwioplucie

W przypadku odmy prężnej dochodzi do szybkiego narastania duszności, spadku ciśnienia tętniczego, może dojść do zatrzymania krążenia.

Rozpoznanie

Odmę opłucnową rozpoznaje się na podstawie objawów podawanych przez chorego, osłuchiwania płuc oraz RTG klatki piersiowej. W warunkach szpitalnych wykonuje się również gazometrię krwi, pokazującą stoień natlenienia krwi i pozwalającą ocenić wydolność oddychania.

Leczenie

W przypadku podejrzenia odmy konieczny jest pilny kontakt z lekarzem !!!

W odmie prężnej niezwłocznie wprowadza się igłę a następnie cewnik (dren) do jamy opłucnej, nakłuwając przestrzeń pomiędzy I a II żebrem w linii przechodzącej pionowo przez środek obojczyka, bywa konieczne leczenie chirurgiczne. Dren pozostawia się aż do momentu całkowitego rozprężenia płuca ( powrotu do pierwotnych rozmiarów), czasem konieczne jest zastosowanie tzw. drenażu ssącego ( ssanie powoduje usuwanie powietrza z jamy opłucnej). W przypadkach niewielkiej odmy samoistnej lub po zabiegach leczniczych chory może być jedynie obserwowany z zaleceniem zgłoszenia się do szpitala w razie nasilenia objawów. Kontrolne RTG klatki piersiowej wykonuje się po około tygodniu.


W przypadku odmy opłucnowej nawracającej, samoistnej odmy obustronnej, braku całkowitego rozprężenia płuca przy drenażu, a także w mukowiscydozie pod uwagę bierze się leczenie operacyjne.

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Polecamy