Rak płuca

Rak płuca to w zasadzie synonim raka oskrzela. Jest to zmiana nowotworowa rozwijająca się w obrębie nabłonka błon śluzowych oskrzeli oraz gruczołów oskrzeli.

W tutejszym opracowaniu opisany będzie pierwotny rak płuca, czyli taki, którego początek bierze się w oskrzelach, a ewentualne zmiany nowotworowe w innych narządach są przerzutami z płuca.

Rak płuca jest najczęstszym nowotworem złośliwym na świecie. Występuje najczęściej u mężczyzn, średnia wieku zachorowania to ok. 60 lat. W Polsce rak płuca jest rozpoznawany u około 20 000 osób rocznie.

Podstawowych czynnikiem wywołującym raka płuca jest palenie papierosów czynne lub bierne (przebywanie w obecności osób palących). Szacuje się, że ok. 90% zachorowań na raka płuca wynika właśnie z powodu kontaktu z rakotwórczymi substancjami zawartymi w dymie papierosowym. Innymi substancjami mogącymi dawać zmiany nowotworowe są: azbest, zanieczyszczenia przemysłowe, metale ciężkie, promieniowanie jonizujące, substancje chemiczne.

Podział

  • raki niedrobnokomórkowe
    • płaskonabłonkowy - stanowi ok. 40% wszystkich nowotworów płuc, lokalizuje się w dużych oskrzelach, rozwija się stosunkowo wolno
    • gruczołowy (gruczolakorak) - stanowi ok. 30% wszystkich nowotworów płuc, lokalizuje się w drobnych oskrzelach, ma kilka podtypów i od nich zależy rokowanie
    • wielokomórkowy - najrzadszy nowotwór, jednak ma dużą dynamikę zmian
  • rak drobnokomórkowy
    zdecydowanie najbardziej agresywny nowotwór, co charakteryzuje się bardzo szybkim namnażaniem komórek oraz bardzo szybkim rozsiewem do innych narządów (wątroba, kości, ośrodkowy układ nerwowy, skóra, tanki miękkie). Często rozpoznawany jest już w wysokim stadium zaawansowania
  • inne nowotwory płuc (gruczołowo-płaskonabłonkowowe, pleomorficzne, rakowiaki, nowotwory nienabłonkowe)

Objawy

Tak jak w większości chorób nowotworowych postępuje ogólne wyniszczenie (chudnięcie, osłabienie, utrata apetytu) oraz objawy zależne od charakteru raka, do których najczęściej należą:

  • uporczywy kaszel - ponad połowa chorych
  • duszność - wynikająca ze zmniejszenia średnicy oskrzela i upośledzenia wymiany powietrza
  • ból w klatce piersiowej
  • krwioplucie
  • nawracające zapalenia płuc

W przypadku nacieczenia okolicznych narządów może pojawić się:

  • ból w okolicach barku
  • zaburzenia rytmu serca
  • chrypka
  • ból opłucnowy (nasilający się przy oddychaniu)

W przypadku istnienia przerzutów do odległych narządów, mogą wystąpić:

  • bóle kostne, złamania kości
  • bóle głowy, napady drgawek, utraty przytomności
  • zaburzenia czynności wątroby

Guz może czasem dawać tzw. zespoły paranowotworowe, czyli związane z czynnością wydzielniczą komórek nowotworowych (komórki  poza agresywnym podziałem, mogą wytwarzać substancje chemiczne zaburzające czynności części narządów) dając zaburzenia endokrynologiczne, nerwowo mięśniowe, skórne, hematologiczne i inne. Są to stosunkowo rzadkie przypadki.

Badania dodatkowe:

  • RTG klatki piersiowej - jedno z pierwszych badań wykonywanych przy podejrzeniu raka, nie zawsze jednak może uwidocznić guza, szczególnie jeżeli jest mały, lub schowany we wnęce, w zmianach zapalnych, niedodmowych czy w płynie w płucu.
  • TK (tomografia komputerowa) klatki piersiowej - często określająca zasięg zmian nowotworowych, jednak w niektórych przypadkach nie pozwala na rozpoznanie płuca
  • plwocina - poszukiwanie komórek nowotworowych w plwocinie pacjenta. Wynik ujemny (czyli brak komórek) nie przesądza o braku nowotworu
  • płyn z jamy opłucnej - w przypadku istnienia płynu w płucach, przy podejrzeniu nowotworu, nakłuwa się igłą przestrzeń między żebrami w poszukiwaniu komórek nowotworowych oraz celem określenia charakteru płynu
  • bronchoskopia - czyli wprowadzenie do oskrzeli „rurki" z kamerą i szczypczykami , z pobraniem wycinka zmienionego  oskrzela - daje pewne rozpoznanie wraz z klasyfikacją histologiczną guza. Jeżeli zmiany nie widać w bronchoskopie (nie ma możliwości dotarcia do niższych partii płuc), pobiera się popłuczyny z drzewa oskrzelowego celem wyszukania ewentualnych komórek nowotworowych
  • biopsja przezskórna - wykonywana przy znalezieniu np. w tomografii komputerowej guza w dolnej części płuca, gdzie nie ma dostępu bronchoskopii
  • w badaniu krwi można określić ewentualną obecność markerów nowotworowych (przede wszystkim CEA)

Leczenie

Zależy od rodzaju raka, wielkości guza, ewentualnej obecności lub braku nacieku na okoliczne tkanki oraz obecności lub braku przerzutów odległych. Do podstawowych form leczenia należą leczenie operacyjne, radioterapia (czyli naświetlanie promieniami Roentgenna) oraz chemioterapia (dożylne podawanie leków niszczących komórki namnażające się). Bardzo często stosuje się leczenie skojarzone wykorzystujące więcej niż jedną z powyższych metod.

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Polecamy