Kaszel

Kaszel powstaje na zasadzie odruchu, powstaje przy podrażnieniu górnych (gardło, krtań, tchawica)lub dolnych (oskrzela i płuca) dróg oddechowych i ma na celu ich oczyszczanie.

Może mieć charakter ostry, nawracający i przewlekły.

Kaszel ostry

Jest to kaszel o nagłym początku u osoby dotychczas nie kaszlącej. Do najczęstszych przyczyn należą:

  • zakażenia gardła i krtani oraz tchawicy - najczęściej wirusowe -
  • zakażenia oskrzeli i płuc
  • ciało obce w drogach oddechowych
  • kaszel uszny

Wirusowe zakażenia dróg oddechowych stanową zdecydowanie najczęstszy powód ostrego kaszlu, zwłaszcza  u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Dzieci i ludzi młodych dotyczą także zakażenia mykoplazmą i chlamydią. W czasie infekcji nosa i zatok przynosowych dochodzi do spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła, co prowokuje odruch kaszlowy. W razie infekcji kaszlowi towarzyszą: zwyżki temperatury ciała, ból gardła, katar, chrypka, bóle mięśni i stawów, zapalenie spojówek, bóle głowy, czasem bóle uszu, brzucha, biegunka. W przypadku zakażenia dróg oddechowych kaszel jest początkowo suchy, następnie zmienia charakter i staje się produktywny. Przy zapaleniu oskrzeli i płuc może pojawić się duszność, zła tolerancja wysiłku, wykrztuszanie plwociny, która w zakażeniach bakteryjnych ma kolor brunatno-zielony.

Rzadką przyczyną ostrego kaszlu jest obecność ciała obcego w drogach oddechowych- zwłaszcza u dzieci (np. zainhalowanie małej zabawki) i ludzi starych, o osłabionym odruchu połykania.
Z koli kaszel uszny powstaje w odruchu na drażnienie przewodu usznego przez zaklinowaną woskowinę, włos lub ciało obce.

Kaszel nawracający

Do przyczyn nawracającego kaszlu należą:

  • alergia
  • przewlekłe zapalenie zatok przynosowych
  • astma oskrzelowa
  • niewydolność krążenia
  • refluks żołądkowo- przełykowy ( choroba refluksowa przełyku)

W przypadku alergii i u części pacjentów z astmą oskrzelową do nawrotów kaszlu dochodzi po kontakcie z czynnikiem uczulającym (np. pyłki roślin, roztocza, środki chemiczne). W astmie oskrzelowej może dochodzić do napadów kaszlu w godzinach wczesnorannych, podobnie w przypadku niewydolności serca. Kaszel w pozycji leżącej pojawia się również w refluksowym zapaleniu przełyku. W przebiegu przewlekłego zapalenia zatok jest wynikiem spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła, co ma miejsce zwłaszcza w nocy, w pozycji leżącej.

Kaszel przewlekły

Przyczynami kaszlu przewlekłego mogą być:

  • przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP
  • przewlekłe zapalenie oskrzeli
  • niewydolność krążenia
  • rak płuc, oskrzela
  • kaszel psychogenny

Kaszel trwający powyżej 4 tygodni zawsze budzi niepokój, ponieważ wśród jego przyczyn należy brać pod uwagę nowotwór płuca lub oskrzela. Przewlekły kaszl dotyczy najczęściej palaczy tytoniu, czego wynikiem może być zarówno choroba obturacyjna płuc jak i rak płuca.

Diagnostyka kaszlu

W przypadku kaszlu ostrego na jego przyczynę naprowadza lekarza zazwyczaj wywiad z pacjentem i badanie gardła oraz osłuchiwanie oskrzeli i płuc. W razie potrzeby lekarz rodzinnym kieruje pacjenta do laryngologa celem oceny krtani, zatok przynosowych i uszu. Przy kaszlu nawracającym konieczne może być wykonanie rtg klatki piersiowej, testów alergicznych i badań w kierunku astmy oskrzelowej, konsultacji laryngologa i ewentualnie pulmonologa, a w razie podejrzenia niewydolności serca - echo serca i konsultacja kardiologiczna.

Kaszel przewlekły bezwzględnie wymaga wykonania rtg klatki piersiowej w celu wykluczenia nowotworu płuc. Dalsza diagnostyka przy podejrzeniu przewlekłej choroby oskrzeli odbywa się pod opieką pulmonologa, natomiast przy podejrzeniu niewydolności krążenia pod opieką kardiologa.

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Polecamy