Udar mózgu

Udar mózgu (insultus cerebri) to nagłe wystąpienie ogniskowych lub uogólnionych zaburzeń czynności mózgu, związanych z zaburzeniami mózgowego przepływu krwi. Zaburzenia przepływu krwi powodują "wyłączenie" działania części mózgu, a co za tym idzie - zaburzenia funkcjonowania organizmu.

Patomechanizm powstawiania udaru mózgu

  1. udar niedokrwienny - zamknięcie tętnicy, powodujące niedokrwienie części mózgu - najczęstsza forma udaru mózgu
  2. udar krwotoczny (wylew) - pęknięcie tętnicy powoduje wylanie krwi i zniszczenie struktur mózgu (rzadsza forma)
  3. udar żylny - najrzadsza forma, wywołany zakrzepami pojawiającymi się w żyłach

Bardzo często, szczególnie w przypadku udaru niedokrwiennego, po zamknięciu tętniczki może dojść do jej otwarcia, powodując powrót prawidłowych czynności danego obszaru mózgu i częściowe lub całkowite odzyskanie sprawności psychoruchowej przez chorego, czyli ustąpienie objawów udaru. W zależności od czasu trwania objawów udar można podzielić na:

  • TIA (transchient ischaemic attack) - przejściowy atak niedokrwienny - objawy trwają do 24h potem ustępują
  • odwracalny udar niedokrwienny - objawy ustępują w ciągu pierwszych 3 tygodni
  • udar dokonany - objawy utrzymują się ponad 3 tygodnie

Udar mózgu najczęściej spowodowany jest zmianami miażdżycowymi w tętnicach (mózgowych lub domózgowych, np. szyjnych) lub zatorem pochodzenia sercowego. Najlepszym przykładem choroby dającej zatory może być migotanie przedsionków, w czasie którego serce kurcząc się nierównomiernie powoduje gormadzenie się w jego w jamach materiału zatorowego, który od czasu do czasu "wyrzucany" jest z serca. Jeżeli dotrze do tętnic mózgowych może spowodować ich przytkanie lub całkowite zatkanie.

Objawy zależą od tego, w którym miejscu i w jakim zakresie nastąpiło niedokrwienie (lub wylew) mózgu. Najczęściej udar objawia się:

  • niedowładem ręki oraz nogi z jednej strony (wynika to ze stosunków anatomicznych w mózgu)
  • niedowładem jednej połowy twarzy
  • afazją ruchową - polegającą na braku możliwości mówienia w ogóle, lub mówienia bardzo niewyraźnego
  • zaburzeniami czucia twarzy, lub innej części ciała
  • innych zaburzeń

W przypadku rozległego udaru obejmującego stosunkowo duży obszar mózgu lub udaru w okolicach ważnych życiowo ośrodkach, może dojść do całkowitej utraty przytomności, ze współistniejącą niewydolnością oddychania lub krążenia.

Rozpoznanie udaru mózgu

Podstawową formą rozpoznania udaru jest badanie fizykalne, jako że objawy udaru są z reguły bardzo charakterystyczne. Poza badaniem fizykalnym, jedną z podstawowych, coraz częściej stosowawych metod jest badanie TK głowy (tomografia komputerowa). Badanie pozwala pokazać miejsce, rozległość, a co najważniejsze rodzaj udaru - w przypadku udaru krwotocznego może być potrzebna interwencja neurochirurga. Należy zwrócić uwagę, że ognisko niedokrwienia nie zawsze od razu jest widoczne w TK (często widoczne jest dopiero po 6 godzinach od wystąpienia udaru), wtedy udar rozpoznaje się tylko na podstawie badania ogólnego.

Innyi badaniami, które wykonuje się w określonych przypadkach: MR (rezonans magntyczny), USG tętnic, arteriografia, echokardiografia.

Postępowanie

Rutynowo pacjent powinien być hospitalizowany na oddziale neurologicznym lub wewnętrznym. U ok. 10% chorych w pierwszym tygodniu może dojść do wystąpienia drugiego udaru.

Leczenie udaru składa się z dwóch równoległych postępowań: leczenia bezpośrednio przyczyny udaru oraz zabezpieczenia podstawowych czynności życiowych.

Najbardziej skutecznym sposobem leczenia przyczyny udaru (najczęściej zatoru) jest leczenie trombolityczne (czyli rozpuszczające skrzep), jednak takie leczenie obwarowane jest mnóstwem warunków (wiek, przebyte i obecne choroby, odpowiednie wyniki badania krwi, specyfika udaru), dlatego nie każdy pacjent spełnia te warunki i jest kwalifikowany do takiego leczenia. Kolejną metodą jest podawanie heparyny (również obwarowania) oraz kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) w odpowiedniej dawce. O formie leczenia najczęściej decyduje neurolog.

Zabezpieczenie podstawowych czynności życiowych polega na stałym monitorowaniu układu krążenia, oddechowego, moczowego i innych, uzupełnianie płynów i elektrolitów oraz ewentualnego dokarmiania przez sondę żołądkową, czy pozajelitowo.

Rokowanie zależy od rodzaju, głębokości i umiescowienia udaru. Może być ocenianie tylko indywidualnie.

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Skomentuj artykuł:

Aby skomentować artykuł musisz się zalogować!

Polecamy
Ostatnio na forum
Twoje konto