Rany i skaleczenia

Rana jest następstwem urazu tkanek miękkich i przerwania ciagłości skóry i tkanki podskórnej na jego skutek. Powstanie rany powoduj krwawienie i ból. Stopień rozwarcia jej brzegów zależy od rozmiarów rany, sprężystości tkanek i kierunku przebiegu rany.

Wyróżniamy nastepujące rodzaje ran:

  • otarcie naskórka - siła urazu działą wówczas stycznie do skóry, uszkadzany jest tylko naskórek, który miejscowo ulega oddzieleniu. odkryta jest skóra właściwa, powierzchnia otarcia pokrywa się kropelkami krwi, które krzepnąc formują "strup".
  • rana kłuta - powstaje po zranieniu wąskim przedmiotem, np. gwoździem. Brzegi rany zazwyczaj przylegają do siebie. Trzeba pamiętać, że wnętrze rany może być zakażone, zwłaszcza po nadepnięciu na zardzewiały gwóźdź. W razie rany tułowia konieczne jest wykluczenie urazu narządów wewnętrznych, które znalazły się na torze narzędzia.
  • rana cięta - powstaje po urazie ostrym narzędziem, np. przecięciu szkłem lub nożem. Jest to rana o równych brzegach, zwykle nieco ziejąca i krwawiąca obficie. Rany te goją się zazwyczaj bez powikłań po zbliżeniu ich brzegów, chyba że przedmiot, który wywołał uraz był brodny i doszło do zakażenia rany.  W przypadku pchnięcia nożem trzeba wykluczyć urazy narządów wewnętrznych, które znalazły się na torze narzędzia.
  • rana tłuczona - powstaje na skutek uderzenia tępym przedmiotem.Dochodzi w jego wyniku do pękania skóry i tkanki podskórnej oraz zgnicenia tkanek. Brzegi rany tłuczonej są neregularne (chyba , że narzędzie trafiło w miejsce, gdzie tkanki miękkie formują tylko cienką warstwę ponad powierzchnią kości, np. w okolicy rzepku, sklepienia czaszki), pojawia się obrzęk, w otoczeniu rany często widać podbiegnięcia krwawe. W świetle rany często znajdują się skrzepy krwi i fragmenty ciała obcego.
  • rana szarpana, rąbana, miażdżona - są to rany mające cechy zarówno ran ciętych jak i tłuczonych.
  • rana kąsana - powstaje na skutek ugryzienia przez zwierzę lub człowieka. Wokół rany zadanej zębem potaj strefa zgniecenia, stąd rany te źle się goją i często ulegaja zakażeniu. Odrębny problem stanowi ukąszenie żmiji - rana po takim ukąszeniu to dwa drobne otwory, położone niedoaleko siebie, z któych wydobywają się kropelki krwi. Okolica ran ulega szybkiemu obrzękowi, jest bardzo bolesna.Jad żmii szybko przenika do tkanek, powodując objawy wstrząsu, a w efekcie nawet zatrzymanie oddychania i krążenia i zgon. Szanse na przeżycie ukąszonego i jego wyleczenie zależą od natychmiastowej pomocy i wskrzyknięcia surowicy przeciw jadowi żmiji.
  • rana postrzałowa - na skutek działania pocisku dochodzi do znacznie rozleglejszych uszkodzeń tkanek niż w innych rodzajach ran. Prędkośc i ogromna energia pocisku sprawiają, że tkanki wokół kanału pocisku ulegają martwicy, dochodzi do zaburzen ukrwienia imetabolizmu tkanek.

Gojenie się ran

Rany goją się w dwóch okresach:

  • oczyszczania rany
  • odbudowy ubytku tkanek

Rany cięte goją się zwykle w ciągu 7 dni, okres pierwszy jest  ich przypadku bardz krótki. Takie gojenie nazywamy gojeniem przez rychłozrost. Gdy w świetle rany znajdują się martwe tkanki lub doszło do ubytku skóry faza oczyszcania wydłuża się. w drugiej fazie gojenia rane wypełnia ziarnina - młoda tkanka łączna. Jest to gojenie opóźnione, przez ziarninowanie. W przebiegu tgo typu gojenia rana ulega samoistnemu zmniejszeniu.

Leczenie ran

Każda większa rana lub rana zadana brudnym narzędziem, a także rana kąsana wymaga wizyty u lekarza. Skórę wokół rany dezynfekuje się za pomoca płyny lub aerozolu, nastepnie oczyszcza się ranę, w razie potrzeby przepłukuje jej wnętrze. Lekarz ocenia powstałe uszkodzenia, by móz zareagowac w razie uszkodzeń ścięgien, naczyń krwionośnych, nerwów.

Rany o równych brzegach, zwłaszcza cięte, zaszywa się zazwyczaj szczelnie, ale jest to możliwe jedynie w przypadku czystych narzędzi powodujących uraz i to tylko w pierwszych 6 godzinach po urazie. Rany zabrudzone wymagają odprczenia pełnego zaszycia o kilka dni - wporwadza się szwy, ale nie dociąga ich, by móc oceniań gojenie dna rany przez najbliższe dni.

Rany bardzo zabrudzone, o stłuczonych brzegach, pozostawia się do gojenia przez ziarninowanie lub wycina brzegi rany i zakłada szwy chirurgiczne oraz sączek lub dren w celu odprowadzania wydzieliny.

Po zranieniu konieczne jest wdrożenie profilaktyki tężca.W zależności od stopnia zabrudzenia rany i ryzyka tężca przy okreslonym urazie oraz czasu, jaki upłynął od ostatniego szczepinia przeciw tężcowi, nie podaje się szczepionki, podaje się jej jedną dawkę (szczepienie powinno być ewentualnie kontynuowane przez lekarza rodzinnego) albo też podaje się zarówno szczepionkę jak i surowicę przeciwtężcową.

W przypadku pokąsania przez zwierzę, nalezy zwierzę odszukać- w przypadku zwierzęcia posiadającego właściciela i po przedstawieniu altualnego zaświadczenia i szczepieniu przeciw wściekliźnie nie trzeba podejmować dalszych kroków. W przypadku zwierzęcia nie sczepionego lub bezpańskiego konieczna jest obserwacja weterynaryjna. Jeśli nie udało się odnaleźć zwierzęcia, a ryzyko wścieklizny u danego gatunku (np. lis) w danym obszarze jest podwyższone, należy przeprowadzic szczepienie przeciw wściekliźnie u pokąsanego.

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Polecamy