Trzustka Ostre zapalenie trzustki

Trzustka (łac. Pancreas)  jest gruczołem, zaliczanym do struktur układu pokarmowego, składającym się z dwóch części, spełniających dwie odrębne role:

Część zewnątrzwydzielnicza trzustki - wydzielająca enzymy trawienne, biorące udział w trawieniu pokarmu.  Sok trzustkowy wydzielany jest przewodem trzustkowym, który przed wyjściem do dwunastnicy łączy się po drodze z przewodem żółciowym (którym płynie żółć wydzielana przez wątrobę).Do najczęstszych chorób części zewnątrzwydzielnyczej należy ostre zapalenie trzustki, przewlekłe zapalenie trzustki i rak trzustki.

Część wewnątrzwydzielnicza trzustki - odpowiedzialna za wytwarzanie hormonów, regulujących gospodarkę cukrową organizmu - m.in. insulinę i glukagon.  Zaburzenie czynności tej części może spowodować m.in. cukrzycę.

Ostre zapalenie trzustki

Przyczyny:

  • choroby dróg żółciowych, najczęściej kamica, powodująca blokadę wypływu soku trzustkowego (przypominamy, że te dwa przewody łączą się ze sobą przed wyjściem do dwunastnicy) - 40-50%
  • nadużywanie alkoholu - 30-40%
  • przyczyna nieuchwytna - 10-20% - mówi się wtedy o samoistnym ostrym zapaleniu trzustki
  • inne: uszkodzenie lekami, urazy brzucha, zakażenia wirusowe, choroba wrzodowa, u chorych  na nadczynność przytarczyc

Przebieg choroby

Choroba składa się z trzech okresów

  1. Obrzękowe zapalenie trzustki lub martwicze zapalenie trzustki
  2. Okres ustępowania choroby
  3. Ewentualne powikłania  w przypadku występowania najbardziej niebezpiecznego rodzaju zapalenia - martwiczego zapalenia trzustki - posocznica, ropień trzustki.

Objawy

Podstawowym objawem podawanym przez pacjenta jest ostry ból nadbrzusza, wzmagający się przy palpacji jamy brzusznej.  Pacjent często podaje promieniowanie bólu do kręgosłupa (bóle opasujące).
Często współistniejące:

  • nudności i wymioty
  • porażenie jelit
  • gorączka
  • żółtaczka

Potwierdzeniem dla wstępnego rozpoznania zapalenia trzustki są badania dodatkowe:

  • aboratoryjne - wzrost wartości lipazy trzustkowej ,  amylazy, leukocytoza, białka ostrej fazy (CRP), w przypadku obturacji przewodu żółciowego także enzymów świadczących o cholestazie żółciowej (GGTP, FA, bilirubiny),
  • obrazowe - USG j.brzusznej, RTG j.brzusznej przeglądowe, w części przypadków TK j.brzusznej

Jednoznaczne potwierdzenie  lub wykluczenie ostrego zapalenia trzustki jest bardzo istotne ze względu na fakt, iż podobne objawy (ból w nadbrzuszu) może dawać wrzód żołądka/dwunastnicy, zawał serca !, kolka żółciowa, zapalenie wyrostka robaczkowego (o nietypowej lokalizacji), niedrożność mechaniczna jelit, i wiele innych często potencjalnie śmiertelnych.

Leczenie

Leczenie ostrego zapalenia trzustki zależy od ciężkości zakażenia i stanu pacjenta. Często jest to jedynie leczenie zachowawcze polegające na kontroli podstawowych parametrów (czynność układu krążenia, nerek, jelit itp.).  Pacjent jest przestawiany na absolutną głodówkę, płyny i elektrolity ma uzupełniane w postaci wlewów dożylnych. Po kilku dniach można włączyć żywienie dojelitowe, lub doustne (Więcej w artykule Dieta w ostrym zapaleniu trzustki) Leczenie uzupełnia się antybiotykiem, lekami przeciwbólowymi i osłaniającymi błonę śluzową żołądka.

W przypadku stwierdzenia przyczyny ostrego zapalenia trzustki (np. kamica przewodu trzustkowego) kamień usuwa się operacyjnie. Podobnie operacyjnie zaopatruje się trzustkę z cechami martwicy, co świadczy o nieskuteczności leczenia zachowawczego.

Ważna informacja

Uwaga!Artykuły futuramed.pl i forum.futuramed.pl służą przede wszystkim edukacji i nie mogą być traktowane jako porada medyczna w przypadku jakiegokolwiek problemu. Zamieszczone informacje nie mogą być podstawą do przeprowadzenia samodiagnozy, leczenia, ani podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze zdrowiem.

Polecamy